|
کبر آزاد ، متولد اول دی ماه 1329 تهران ، پدرش
آهنگر بود و خودش را آهنگرزاده می داند .کودکی اش را در خیابان
عباسی تهران گذراند . اولین ترانه حرفه ای اش را در شانزده سالگی
سرود که با صدای گرم غلام حسین بنان اجرا شد . او می گوید در آن
زمان من ترانه های زیادی را حفظ بودم . البته با شرایط سختی کتاب
های شعر را پیدا می کردیم و عموما آن را اجاره می کردیم ...
مهدی موسوی

با سلام ، ابتدا تعریفی برای ترانه ارائه دهید
.
ترانه دریچه ایست روبه جهان که ترانه سرا به وسیله
آن روزگارش را نقد می کند و نایافته هائی را بازگو میسازد که در
ضمیر تمام انسانها
می گذرد ، اما بی توجه از کنار آن می گذرند و
ترانه سرا در حقیقت آن را به تصویر می کشد .
به نظر شما ،
آیا شعر و ترانه با یکدیگر در ارتباطند ؟
ترانه خوب با شعر خوب ارتباط زیادی دارد و حتی می
شود ترانه را یکی از شاخه های شعر نیز دانست چرا که ترانه در
بحرهای عروضی سروده می شود .
چه تفاوتی بین ترانه سرایی در نسل گذشته و
امروز می بینید؟
ترانه سرایان قدیم عموما تحت تاثیر شاعران متقدم
خود بوده اند به طور مثال ملک الشعرای بهار .
البته روزگار و جامعه تغییرات و تفاوت را به وجود
می آورد ، وقتی زبان گسترده تر می شود و دایره واژگان انسان ها
تغییر پیدا می کند هنر و ترانه نیز به واسطه تغییر آن پوست می
اندازد و تغییر می کند .
از دیدگاه شما موسیقی امروز چه تغییراتی را بر
ترانه امروز گذاشته است ؟
در ایران بعد از انقلاب و به خاطر جنگ و مشکلات
بعد از آن و مسائل اجتماعی ، ترانه نتوانست این اجازه را پیدا کند
تا دوباره احیاء شود و این باعث انعطاف پذیری و شکنندگی ترانه گشت
و موسیقی تاثیر فراوانی بر آن گذاشت .
وجود بازار و مسائل پیرامون آن را در تقابل با
ترانه امروز چگونه می بینید ؟
وجود بازار به تنهایی بسیار خوب است ، اما در
ترانه ما تاثیراتی منفی داشته است . چون خیلی از ترانه سراهای حرفه
ای تنها به این خاطر که با هر خواننده ای کار نمی کنند ، بی کار
مانده اند . البته تولید کاست های
غیر مجاز هم در ایجاد وضعیت موجود بی تاثیر نبوده
است .
به عقیده شما محافل ترانه سرایی آیا میتواند در
جهت بهبود ترانه گام بردارد ؟
به اعتقاد من ترانه هیچ گاه از محافل ترانه سرایی
بر نخواسته است . بلکه شاعر در خلوت خود ، خود و جهان بینی خاص
خودش را گسترش می دهد . البته این جلسات برای آموزش می تواند مفید
باشد .
چندیست که بازار ترانه های خشن و منفی در ایران
داغ شده است ، دیدگاه شما نسبت به این ترانه ها چگونه است ؟
این مسائل هم ریشه در بازار دارد . وقتی خواننده
فکر می کند که با این ترانه ها می تواند فروش البوم را بیشتر و
بیشتر کند ، دست به تولید چنین ترانه هایی می زند .اما از این
موضوع غافل است که با این ترفند ها یک اثر ماندگار نمی شود و این
آثار تنها تاثیرات منفی در کار جوانان و نوجوانان می گذارد که در
ابتدای مسیر گام بر می دارد . البته من من خودم این کاست ها را گوش
نمی کنم . چون آن واژه ها بروی روان انسان تاثیرات منفی و مخربی می
گذارد . مردم باید یاد بگیرند که ترانه ای را گوش کنند که زمزمه می
شود زیرا آن ترانه زیبایی های پنهانی دارد که مردم عامه آن را می
فهمند .
و اما تکثیر غیر مجاز ترانه ها ؟!
برای من عجیب است که چه کسی این سی دی ها و آلبوم
ها را تکثیر می کند . من فکر می کنم باید به شکل جدی با مسئله
تکثیرغیر مجاز کاستها مقابله شود .
در گذشته کدام ترانه سرایان پرکار تر از بقیه
بودند ؟
بیژن ترقی ، رهی معیری ، تورج نگهبان ، معینی
کرمانشاهی و کریم فکور که یکی از پرکارترین ترانه سرایان گذشته بود
و ترانه های جاودانی از او باقی مانده است . البته برای من سوال
است که امروز ما پرویز وکیلی را که آثار جاودانی که از او به
یادگار مانده است در نظر نمی آوریم و ترانه را محدود می کنیم به یک
مثلث انتزاعی که خودمان آن را ساخته ایم . البته من فکر می کنم که
آن مثلث مربوط به یک مقطع زمانی خاص باشد و شامل تمام دوران ترانه
ایران نمی شود .
ما شنیده ایم که روی ترانه های خودتان آهنگ می
گذارید . آیا صحت دارد ؟
بله ، من تلفیقا ترانه رابا موسیقی می سرایم . در
کنار هم و بدون فاصله یعنی در یک زمان که شعر را می نویسم ملودی آن
را نیز بروی آن می نویسم .
کدام ترانه خود را بیشتر می پسندید ؟
ترانه بغض را خیلی دوست دارم که در حال و هوای جنگ
بود و همچنین ترانه های عروسک ها که خشایار اعتمادی آن را خواند و
حتی ترانه آسیمه سر و مرگ آفتاب که با صدای اصفهانی خوانده شد .
البته بیشتر کارهایی که با بابک بیات انجام دادم کارهای خاطره
انگیز بودند .
با چه اشخاصی تا کنون همکاری کرده اید ؟
مرحوم جواد لشگری ، گلشن راد ، حسین واثقی ، امیر
پازوکی ، منوچهر گودرزی ، آقای راقب ، بابک بیات ، حسین صمدی ،
اکبر صدیف ، محمد شمس ، بابک رادمنش ، سلیم سلیم پور ، فتح الله
ریاحی و همین طور خشایار اعتمادی ، قاسم افشار ، شادمهر عقیلی ،
حمید غلامعلی ، بهرام حصیری ، محمد اصفهانی

آیا شما روی شعر شاعران دیگر نیز آهنگ گذاشته
اید ؟
بله ، من روی شعر شاعرانی مانند مسعود هوشمند ،
شیون فومنی و همینطور عبدالجبار کاکائی آهنگ گذاشته ام .
به غیر از ترانه سرایی به چه هنری علاقه مندید
؟
بنده از کودکی علاقه خاصی به پیانو داشتم و امروز
نیز نزد آقای دهقانیار پیانو می آموزم .
چه آینده ای را برای هنر متصورید ؟
هنرزاییده ی استعدادهای گوناگون است . هنرخوب
زاییده ی تاریخ است و زمان زیادی باید
خلق شود تا اثری خلق شود .من به تنهایی امروز نمی
توانم آینده هنر را پیش بینی کنم ،
اما آرزومندم از خدای بزرگ تا هنر کشور روز به روز
به سمت تعالی گام بردارد .
منبع |